درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

پیوندهای روزانه

طبقه بندی

نویسندگان

ابر برچسبها

نظر سنجی

آمار وبلاگ



Admin Logo
themebox Logo


نویسنده :هدی
تاریخ:سه شنبه 24 خرداد 1390-12:26 ق.ظ

تاریخ تشیع در ایران قسمت چهارم

تاثیر مهاجرت علویان به ایران و تشکیل دولت علوی بر تشیع مردم ایران

مهاجرت سادات علوی به ایران دلایل زیادی دارد که از آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1.      فشارهای بی اندازه امویان و عباسیان به سادات علوی مخصوصا آنانی که دست به قیام زده بودند و با حکومت مخالف کرده بودند.

2.      امنیت نسبی برخی مناطق ایران به دلیل دور بودن از مراکز حکومت امویان و عباسیان

3.      احترام خاص ایرانیان به فرزندان رسول خدا (ص) و ذرای حضرت زهرا(س)

هجرت علویان به ایران تاثیرات فرهنگی مهمی برجای نهاد. وقتی که یحیی بن عبدالله محض که از نوادگان امام حسن(ع) و فردی عابد و زاهد بود از بیم هارون الرسید به دیلم و طبرستان (شمال ایران) رفت، مردم آنجا را به اسلام د عوت نمود و مسجدی بنا کرد و بدین ترتیب قلوب مردم را به سوی اسلام سوق داد. هارون الرشید به علت حمایت قبایل دیلمی از یحیی نمی توانست او را دستگیر نماید، سرانجام یحیی به وسیله امان نامه دروغین هارون الرشید و برخی تحولات سیاسی دیگر در منطقه و قطع حمایتها صلح را پذیرفت، که البته پس از چند ماه هارون الرشید بدون توجه به امان نامه او را زندانی کرد. و یحیی تا پایان عمر در زندان باقی ماند.

پس از یحیی حکامی بر مناطق دیلم و طبرستان حکم رانی کردند که بسیار بر مردم ظلم روا داشتند، تا اینکه مردم که نسبت به علویان محبت داشته و تجربه خوبی از حکم رانی یحیی داشتند نزد محمد ابن ابراهیم از علویان زاهد، عالم و با تقوا رفتند و از او کمک خواستند. محمد ابن ابراهیم هم آنان را به سوی داماد خود حسن بن زید راهنمایی کرد.

حسن ابن زید با  دعوت مردم طبرستان به سعید آباد(نزدیک کلار) رفت. مردم و بزرگان کلار به شایستگی از او استقبال کردند و بر اقامه کتاب خدا و سنت رسول خدا و امر به معروف و نهی از منکر با او بیعت کردند.

پس از آن وی مبلغان خبره ای را به سوی چالوس و نواحی آن فرستاد و پس از آن به سوی آمل رفت و مردم شهرهای مسیر حرکتش با او بیعت کردند.حسن ابن زید (معروف به داعی بزرگ) سپس مبلغانی را به دماوند و فیروزکوه فرستاد و خود به سمت ساری حرکت کرد و بدون خونریزی شهر را به تصرف خود در آورد[1]

داعی کبیر، فقیهی دانشمند بود و تالیفاتی از جمله کتابهای «الجامع فی الفقه»، «کتاب البیان» و «الحجه فی الامامه» داشته است و پایه های علمی، فقهی و عقیدتی شیعه با تالیفات او در طبرستان ایران استوار شد و با کمک و سیاست او دولت علوی در مناطق طبرستان شکل گرفت.

البته برخی از گزارشها حکایت می کند که پیش از تشکیل دولت علوی، برخی از مناطق طبرستان از جمله گرگان پیرو شیعه امامی بوده اند.[2]

در آخر این که مناطق شمالی ایران هم به کمک سادات علوی به دین تشیع رو آوردند.



[1] تاریخ طبرستان ص 229 تا 231

[2] تاریخ تشیع در ایران ص 98 تا 100




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نویسنده :هدی
تاریخ:سه شنبه 17 خرداد 1390-06:28 ق.ظ

تاریخ تشیع در ایران قسمت سوم

تدابیر امام رضا(ع) و تاثیر آن در گسترش تشیع در ایران

امام رضا(ع) یکی از عوامل گسترش تشیع و خنثی سازی توطئه خلفای زمان بودند. ایشان که به خوبی از اهداف پشت پرده مامون در تحمیل ولایت عهدی آگاه بودند تدابیر و اقداماتی در پیش گرفتند که با اجرای آنها هوش از سر مامون سیاستمدار ربوده شد. اقداماتی که موجب یک انقلاب فرهنگی و سیاسی عمیق و وسیع به نفع شیعیان گردید که پس از نهضت علمی امام صادق(ع) در تاریخ تشیع نظیر ندارد.

هنگامی که پیک مامون برای بردن آن حضرت وارد مدینه شد، امام سعی کرد با گفتار و کردارش فضای شهر را از کراهت و نارضایتی خود از این دعوت پر کند و این سفر را یک سفر اجباری و سفری که به مرگ وی منتهی میشود معرفی نماید. آنچنان که به دیدار قبر پیامبر رفتند و وداع جانسوزی نمودند.

علی رغم آنکه مامون از امام رضا (ع) خواسته بود که هر کس از افراد خانواده خود را که مایل است با خود همراه بیاورد، امام این کار را نکرد و تنها تن بدین سفر داد و در حقیقت به مامون فهماند که وی نه تنها به آینده این دعوت خوش بین نیست، بلکه این سفر را یک سفر خطرناک می داند.[1]

و...

اما آن فعالیتهای امام (ع) که به گسترش تشیع در ایران آن زمان کمک بسیاری نمودند از این قبیل بودند:

در عین این که مامون تمامی تلاش خود را برای قطع ارتباط عاطفی و معنوی امام با مردم و شیعیان در طول سفرشان به خراسان به کار برد، اما امام (ع) در هر فرصتی با پایگاههای مردمی تماس میگرفتند و با گفتار و کردار و کراماتشان حقانیت امامت و تشیع  را به اثبات رساندند.[2] مردمی که در راه سفر امام رضا(ع) قرار داشتند، بسیار تحت تاثیر قرار گرفتند، حدیث معروف سلسله الذهب را هم امام در سفرشان بیان نمودند.

امام رضا(ع) بعد از ورودشان به ایران و با پذیرش اجباری ولایت عهدی شرط نمودند که در کارهای سیاسی دخالتی نکنند اما در کنار آن بی کار ننشستند، تلاشها و فعالیتهای علمی و فرهنگی ایشان در قالب مناظره و مباحثه با پیروان ادیان و مذاهب و پرسش و پاسخ در زمینه مسائل کلامی و اعتقادی یکی از روشن ترین برگهای زندگی امام در تقویت حقانیت امامت و تشیع بود.

استفاده امام از موقعیت استثنایی که مامون برای ایشان فراهم کرده بود توانست حصار تقیه را بشکند و مساله  امامت پیشوایان معصوم(ع)  را در سطح گسترده ای ، حتی در میان ملل غیر مسلمان مطرح سازد، با این کار علاوه بر افشا شدن حقایقی که 150 سال مخفی مانده بودند، سبب شد مدح و ستایش فضایل اهل بیت به طور گسترده ای رواج یابد و در نتیجه افکار عموم به سمت الگوهای ناب شیعه سوق داده شود.

حضور نزدیک به دو سال امام رضا(ع) در خراسان و بعدها مقبره آن حضرت در ایران موجب استحکام و گسترش تشیع در ایران گردید.



[1] تاریخ اسلام در عصر امامت امام رضا(ع) و امام جواد(ع) ص 94_95

[2] تاریخ تشیع در ایران ص221_222




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نویسنده :هدی
تاریخ:سه شنبه 10 خرداد 1390-08:15 ب.ظ

تاریخ تشیع در ایران قسمت دوم

سلمان فارسی و نقش آن در تشیع ایرانیان

سلمان فارسی در زمان جمله سپاه اسلام به ایران در این سپاه قرار داشت. سخنان او در مدائن سبب شد تا دو شهر از شهرهای مدائن و ایوان، از جمله تیسفون که سالها پایتخت ساسانیان بود، بدون درگیری به دعوت وی تسلیم لشکر اسلام شود و حدود چهار هزار نفر از سپاه ویژه و گارد ایران که تحت فرماندهی «رستم فرخ زاد» بودند، از سپاه او جدا شده و به سپاه مسلمانان بپیوندند.

پس از فتح مدائن، حذیفه بن یمان به طور موقت حاکم مدائن شد. سپس خلیفه دوم با صلاح دید حضرت علی(ع) ، با توجه به شایستگی  های سلمان، او را برای فرمان روایی مدائن برگزید.

شیوه حکومت وی در مدائن بر عدالت، زهد، ساده زیستی، رعایت حقوق اقشار مختلف و قاطعیت در اجرای حدود الهی استوار بوده است. شیوه فرمان روایی او بر اساس شیوه حکومت امیر المومنین، علی(ع) تنظیم شده بود.[1]

مهم ترین آرمان سلمان به حاکمیت رسیدن تشیع راستین بود و در زمان حکومت خود در مدائن هم وطنان خویش را با گفتار و رفتار به اسلام ناب و تشیع راستین دعوت می کرد.[2]

دکتر وردی میگوید:«در سه شهر تشیع نضج گرفت: یکی در کوفه به سبب وجود عمار یاسر، دیگری در مدائن به سبب حضور سلمان فارسی و دیگری در جبل عامل به دلیل تلاش ابوذر غفاری»[3]

سلمان حقیقت تشیع را که در عصر پیامبر(ص) تاسیس شده بود و موضوع امامت حضرت علی(ع) را که یک امر الهی بود به روشنی به مردم تفهیم کرد و با عمل و تبلیغ فکری اسلام که همان تشیع است مجسم نمود. او که یک مسلمان و شیعه ایرانی بود، با اخلاص و زهد و مهربانی و عدل و علم خود، توانست الگویی شود برای هم وطنان خود. ایرانیان هنگامی که زندگی این مسلمان ایرانی را در ترازوی فکر خود می سنجیدند، اسلام را به طور کامل و خالص در وجود  او می یافتند.

ستایشهایی که پیامبر اکردم(ص) از سلمان نموده بود کمابیش به گوش ایرانیان می رسید و می دیدند که او شیعه علی (ع) است. در نتیجه به طور طبیعی عاشقانه مذهب تشیع را بر میگزیدند.

اکثر مردم مدائن و کوفه و مسافران این دو شهر ایرانی بودند. ملاقات سلمان با آنان موجب شد که نخستین سنگ بنای تشیع در این دو شهر نهاده شود و ترویج پیدا کند و سپس به سایر شهرهای ایران سرایت کند.

پارسایی و صداقت پیشگامان تشیع و مبارزات فرهنگی و سیاسی هر کدام نقش موثری در گسترش تشیع و استحکام پایه های آن داشت. ولی در نواحی ایران شاید بتوان گفت، در آغاز هیچ عاملی مانند فعالیت های سلمان کارساز و ثمربخش نبود.[4]



[1] سید صدر الدین، مدنی شیرازی، الدرجات الرفیعه فی طبقات الامامیه من الشیعه

[2] محمد، محمد اشتهاردی، زندگی پر افتخار سلمان فارسی پیشگام رابطه ایران و اسلام، ص 114

[3] تاریخ تشیع در ایران، ج1، ص87

[4] تاریخ تشیع در ایران، پژوهشگده تحقیقات اسلامی، ص 52




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نویسنده :هدی
تاریخ:دوشنبه 2 خرداد 1390-12:10 ق.ظ

تاریخ تشیع در ایران قسمت اول

نقش قوم اشعری و شهر قم در شیعه شدن مردم ایران

مهمترین خاندان عرب مقیم قم، طایفه اشعریون بودند که شمارشان را تا شش هزار نفر نوشته اند[1]. آنان از قبایل نامدار، نقش آفرین و پرنفوذ در نواحی مختلف یمن به شمار میآمدند و در میان قبایل عرب به نیک خویی، شرافت و جوانمردی شهره بودند.

اشعریون  از معدود قبایلی بودند که با میل و رغبت به اسلام گرویدند و از سرزمین خود برای پشتیبانی از رسول خدا(ص) به مدینه هجرت کردند و اسلام آنها به شایستگی از جانب رسول خدا پذیرفته شد. اشعریان در مدینه نقش بارزی در گسترش اسلام ایفا کردند.آنها در دوره فتوحات اسلامی از ارکان سپاه اسلام به شمار می آمدند. از مفاخر ایشان در این دوره، مالک بن عامر اشعری است که به هنگام فتح مدائن، سوار بر اسب به فرات زد. این اقدام جسورانه وی، به سپاه اسلام جرات بخشید تا به دنبال وی از فرات بگذرند. همچنین وی یکی از یاران استوارگام امام علی(ع) در جنگ صفین بود. سائب فرزند وی نیز از بزرگان کوفه و دلاورمردان عرب بود که به یاری مختار شتافت و از فرماندهان ارشد سپاه وی به شمار می رفت و در سال 67 هجری در کنار مختار و در جنگ با لشکر مصعب بن زبیر کشته شد.

فرزند سائب، محمد نیز فردی دلاور و جنگجو بود که توسط حجاج دستگیر شد و به قتل رسید، کشته شدن محمد بن سائب به دست حجاج را علت اصلی کوچ اشعریون از کوفه دانسته اند.

اشعریون در راه کوچ پس از تلفاتی که بر اثر شیوع وبا متحمل شدند، به سوی مرکز ایران حرکت کردند و به سال 94 ق،، به قریه ابرشتجان از نواحی قم رسیدند و تصمیم به اقامت موقت در این ناحیه گرفتند. طی این مدت روابط صمیمانه ای بین ایشان و اشراف محلی منطقه برقرار گردید. با دفع حمله دیلمیان به ناحیه قم به دست اشعریون، بومیان قم خواستار اقامت آنها در قم شدند که با موافقت آنها روبه رو شدند و پیمان نامه ای متضمن صلح و دوستی و دفاع از یکدیگر بین ایشان منعقد گردید.

آنها در توسعه و آبادانی شهر، تلاش وافری داشتند، به طوری که قم را که از روستاهای پراکنده تشکیل شده بود به شهری اسلامی و شیعی تبدیل کردند.

در زمان خلفای عباسی، امامان شیعه تحت نظارت شدید خلفا یودند و  حتی برای ابراز دیدگاههای فقهی خود نیز دچار تنگنا و مشکلات شدیدی بودند. در چنین فضای بسته ای اشعریان تنها با ایجاد حوزه های درسی و علمی، توانستند فقه اهل بیت (ع) را آشکارا تبلیغ و ترویج کنند. آنها نخستین شیعیانی بودند آشکارا خمس اموال خود را به ائمه (ع) دادند و اموال منقول و غیر منقول فراوانی وقف ایشان کردند. حمایت و پشتیبانی اشعریان از اهل بیت (ع) نقش مهمی در حفظ و گسترش مکتب تشیع داشته است.

از دیگر کارهای مهم آنها استقبال شایسته از فرزندان و نوادگان ائمه اطهار(ع) در قم بود، وجود نزدیک به چهارصد نفر از امامزادگان در قم به خوبی بیانگر این مطلب است. این بزرگان که از شهرهای مدینه ، کوفه و بغداد می آمدند، حامل احادیث ائمه (ع) بودند و بر غنای علمی قم می افزودند تا آنجا که نام شهر قم مترادف با تشیع شد و کوفه این نام را در قرن دوم و سوم از دست داد.[2]

واضح است که با تبدیل شدن قم به مرکز تشیع، معرفت شیعی به شهرهای اطراف قم و کم کم به کل ایران انتقال یافت.

بنابراین یکی از علل شیعه شدن مردم ایران را می توان قوم اشعری دانست.



[1] تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن دهم هجری، ج1، ص 181

[2] تاریخ تشیع، ج1، ص 171




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 




ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic