درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

پیوندهای روزانه

طبقه بندی

نویسندگان

ابر برچسبها

نظر سنجی

آمار وبلاگ



Admin Logo
themebox Logo


نویسنده :هدی
تاریخ:دوشنبه 2 خرداد 1390-12:10 ق.ظ

تاریخ تشیع در ایران قسمت اول

نقش قوم اشعری و شهر قم در شیعه شدن مردم ایران

مهمترین خاندان عرب مقیم قم، طایفه اشعریون بودند که شمارشان را تا شش هزار نفر نوشته اند[1]. آنان از قبایل نامدار، نقش آفرین و پرنفوذ در نواحی مختلف یمن به شمار میآمدند و در میان قبایل عرب به نیک خویی، شرافت و جوانمردی شهره بودند.

اشعریون  از معدود قبایلی بودند که با میل و رغبت به اسلام گرویدند و از سرزمین خود برای پشتیبانی از رسول خدا(ص) به مدینه هجرت کردند و اسلام آنها به شایستگی از جانب رسول خدا پذیرفته شد. اشعریان در مدینه نقش بارزی در گسترش اسلام ایفا کردند.آنها در دوره فتوحات اسلامی از ارکان سپاه اسلام به شمار می آمدند. از مفاخر ایشان در این دوره، مالک بن عامر اشعری است که به هنگام فتح مدائن، سوار بر اسب به فرات زد. این اقدام جسورانه وی، به سپاه اسلام جرات بخشید تا به دنبال وی از فرات بگذرند. همچنین وی یکی از یاران استوارگام امام علی(ع) در جنگ صفین بود. سائب فرزند وی نیز از بزرگان کوفه و دلاورمردان عرب بود که به یاری مختار شتافت و از فرماندهان ارشد سپاه وی به شمار می رفت و در سال 67 هجری در کنار مختار و در جنگ با لشکر مصعب بن زبیر کشته شد.

فرزند سائب، محمد نیز فردی دلاور و جنگجو بود که توسط حجاج دستگیر شد و به قتل رسید، کشته شدن محمد بن سائب به دست حجاج را علت اصلی کوچ اشعریون از کوفه دانسته اند.

اشعریون در راه کوچ پس از تلفاتی که بر اثر شیوع وبا متحمل شدند، به سوی مرکز ایران حرکت کردند و به سال 94 ق،، به قریه ابرشتجان از نواحی قم رسیدند و تصمیم به اقامت موقت در این ناحیه گرفتند. طی این مدت روابط صمیمانه ای بین ایشان و اشراف محلی منطقه برقرار گردید. با دفع حمله دیلمیان به ناحیه قم به دست اشعریون، بومیان قم خواستار اقامت آنها در قم شدند که با موافقت آنها روبه رو شدند و پیمان نامه ای متضمن صلح و دوستی و دفاع از یکدیگر بین ایشان منعقد گردید.

آنها در توسعه و آبادانی شهر، تلاش وافری داشتند، به طوری که قم را که از روستاهای پراکنده تشکیل شده بود به شهری اسلامی و شیعی تبدیل کردند.

در زمان خلفای عباسی، امامان شیعه تحت نظارت شدید خلفا یودند و  حتی برای ابراز دیدگاههای فقهی خود نیز دچار تنگنا و مشکلات شدیدی بودند. در چنین فضای بسته ای اشعریان تنها با ایجاد حوزه های درسی و علمی، توانستند فقه اهل بیت (ع) را آشکارا تبلیغ و ترویج کنند. آنها نخستین شیعیانی بودند آشکارا خمس اموال خود را به ائمه (ع) دادند و اموال منقول و غیر منقول فراوانی وقف ایشان کردند. حمایت و پشتیبانی اشعریان از اهل بیت (ع) نقش مهمی در حفظ و گسترش مکتب تشیع داشته است.

از دیگر کارهای مهم آنها استقبال شایسته از فرزندان و نوادگان ائمه اطهار(ع) در قم بود، وجود نزدیک به چهارصد نفر از امامزادگان در قم به خوبی بیانگر این مطلب است. این بزرگان که از شهرهای مدینه ، کوفه و بغداد می آمدند، حامل احادیث ائمه (ع) بودند و بر غنای علمی قم می افزودند تا آنجا که نام شهر قم مترادف با تشیع شد و کوفه این نام را در قرن دوم و سوم از دست داد.[2]

واضح است که با تبدیل شدن قم به مرکز تشیع، معرفت شیعی به شهرهای اطراف قم و کم کم به کل ایران انتقال یافت.

بنابراین یکی از علل شیعه شدن مردم ایران را می توان قوم اشعری دانست.



[1] تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن دهم هجری، ج1، ص 181

[2] تاریخ تشیع، ج1، ص 171




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 




ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic